Hoe is de opvangcrisis ontstaan?
20/01/2012
De opvangcrisis kent verschillende oorzaken. Het stijgende aantal asielaanvragen ligt dus zeker niet alleen aan de basis van deze crisis. Integendeel:
- In 2007 veranderde de opvangwet. Er werd bepaald dat asielzoekers tijdens heel hun asielprocedure opvang en begeleiding zouden krijgen. Geen financiële steun meer dus. Toen de hervorming in werking trad was er een nood aan heel wat extra opvangplaatsen. Maar de overheid creëerde van bij het begin te weinig opvangplaatsen. Dit is de voornaamste oorzaak voor het ontstaan van de opvangcrisis.
- De rechter besliste in 2004 dat ook families met kinderen die hier illegaal zijn recht hebben op opvang. In 2007 was er een periode waarin heel wat van de plaatsen in de opvangstructuren niet ingevuld waren. Er werd toen bij wet beslist dat deze families enkel opvang kunnen krijgen in de federale opvangcentra. Maar de beleidsmakers schatten onvoldoende in hoeveel opvangplaatsen hiervoor nodig zouden zijn. Langzaam raakte het opvangnetwerk vol.
- Als asielzoekers erkend worden als vluchteling hebben ze twee maanden de tijd om het opvangnetwerk te verlaten. Ze moeten dan op zoek naar een woning. In 2007 werd het recht om te werken voor asielzoekers afgeschaft. Pas in 2010 werd dit opnieuw toegekend aan sommige asielzoekers. Asielzoekers konden tot 2010 dus geen eigen inkomen vergaren. Samen met de krappe woonmarkt maakt dit dat ze moeilijk een eigen woning vinden nadat ze erkend werden als vluchteling. Hun vertrek uit de opvang verloopt trager. Ze blijven langer in de opvang. Daardoor is er minder plaats voor mensen met recht op opvang die pas aangekomen zijn in ons land.
- Het aantal asielaanvragen daalde van 2001 tot 2007. Vanaf 2007 stegen de aanvragen weer. Er was dus nood aan meer opvangplaatsen. Een flexibel opvangnetwerk met voldoende opvangplaatsen zou laagtes en hoogtes moeten aankunnen. Doordat er al van in het begin te weinig opvangplaatsen waren ging dit niet.
- Van 15 september 2009 tot 15 december 2009 konden mensen zonder papieren in België, verblijfspapieren aanvragen. Eén van de regularisatiecriteria benadrukte het belang van een legaal verblijf. Tijdens de asielprocedure zijn asielzoekers legaal in ons land. Dit heeft waarschijnlijk geleid tot een verhoging van het aantal asielaanvragen en dus ook tot een verhoging van het aantal mensen die recht hebben op opvang.